Merhaba Perfect Gazete okurları,
Bu ayki yazımın konusu Ordu’da köy düğünleri.
Evlilik müessesesinin kurulduğu ilk devirden beri insanlar düğünlere büyük önem vermişlerdir. Düğünlerin yapılış şekilleri ülkeden ülkeye, şehirden şehire değişir.
Ordu’da evlenmeler genellikle sonbahar ve kış mevsimlerinde yapılır. Bunun sebebi halkın ilkbaharda tarla, bahçe işlerinin çokluğu, yazın ise şehrin en önemli ürünü olan fındık toplama mevsimi olmasıdır.
Kız arama: Evlenecek çağa gelen erkeklerin anaları veya diğer yakın akrabaları evlenme çağında olan kızların evine giderler. Buna “görücü” usulü denir.. Kızlara bakılır, ve beğenilir ise söz kesmek için başka bir zaman gelmek üzere evden ayrılırlar.
Söz kesme: Erkek tarafı, kız tarafına ziyaret etmek istedilerini bildirir. Kız tarafı erkek tarafını davet eder.. Erkek evi, köyde sözüne güvenilir bir kaç kişi ile beraber kız evine gider. Giderken şeker, çikolata, pasta götürmek bir adet haline gelmiştir. Evde sohbet ederlerken, gelenlerin en yaşlısı ve ağzı laf yapabi-leni kızı istemek için geldiklerini bildirir. “Allah’ın emri, Peygamber’in kavli ile kızınızı oğlumuza istiyoruz” der. Kız tarafı cevap olarak, “Allah’ın emri ise kabul ediyoruz” der. Bunun üzerine erkek tarafı, kız tarafından kıza yapılmasını istediklerini bir liste halinde ister. Bu listeye “Defter” adı verilir. Kız tarafı başka bir odaya geçer ve isteyeceklerini bir liste halinde yazarlar. Defter’i erkek tarafına verirler. Listenin başında genellikle “Başlık parası yer alır. Listenin geri tarafında altın, yatak, yorgan, elbise, çember, ter-lik, sabun vb gibi eşyalar yer alır. Bu defter üzerinde kız ve erkek tarafı pazarlığa girişir. Sonunda defter kesin şeklini alır ve ve her iki taraf ta imzalar, düğün günü de bu arada kararlaştırılır. Kız evinde hazırlan-an şerbet ve pasta yenir ve “Uğurlu, kademli” olması dileğiyle erkek tarafı kız evinden ayrılır.
Karar verilen düğün gününe kadar geçen dini bayramlarda erkek tarafı kız tarafına “Bayramlık” adı ver-ilen hediyeler gönderir. Kurban bayramında ise kıza kurbanlık gönderir. Bu genellikle süslenmiş, bo-yanmış bir koçtur.
Düğün günü yaklaştıkça kız ve erkek tarafları defterde yazılı eşyaları almak için alışverişe çıkarlar. Kız ve erkek bunlara gitmez. Bundan sonra kesin düğün günü kararlaştırılır.
Ağırlık götürme: Düğüne bir hafta kala erkek evinden kız evine kız için alınmış eşyalar merasimle götürülür. Buna “ağırlık götürme” adı verilir. Ağırlık kız evine teslim edilir. Bu sırada kız ve erkek evlerinin bahçelerinde ateşler yakılır ve “Keşkek” adı verilen ve arpadan yapılan bir çeşit yemek pişirilir.
Davet: Buna “Düğüne okumak” denir. Davetiye erkekler yazılı şekilde yollanır. Davetiyle birlikte tavuk, horoz gibi şeyler de yollanır. Kadınlar sözlü olarak davet edilir ve çember, sabun, terlik gibi eşyalar verilir.
Kız evinde düğün: Düğünler genellike Cumartesi gecesi başlar, Pazar gecesine kadar devam eder. Da-vetli kadınlar ellerinde tavuk, horoz, yoğurt, süt gibi hediyelerle düğün evine gelirler. Evde bulunan bir un çuvalı geline açtırılır, gelin elini çuvala sokar. Bir tas suyla gelinin ellerini yıkarlar ve unlu suyu evin her tarafına serperler. Böylece düğün başlamış olur. Kız evinde akrabalara ve uzaktan gelen misafirlere akşam yemeği verilir. Bunda sonra eğlenceye başlanır. Çalgı olarak kadınlar arasında genellikle def vardır. Defçi kadınla birlikte türküler okunur, karşılama, koloyunu, horon gibi oyunlar oynanır. Çoğu defa iki kız tarafından oynanan “Koloyunu” nun sözleri şöyledir:
Yaylacıkta esiyor
Kızlar yelik kesiyor
Varın söylen yarime
Bensiz nasıl geziyor
Bir kız tarafından da “Kız oyunu” oynanır:
Sarı çemberli gelin
Tanımadım da sordum
Ellerden utanmasam
Seni cebime kordum
Ordu köy düğünlerinin devamı bir dahaki yazımda, buluşmak üzere.
Bu konuda referans olarak Boğaziçi Üniversitesi’nin “Folklora doğru” dergileri alınmıştır
