Merhaba Perfect Gazete okurları,
Bu ayki yazımın konusu Ordu’da köy düğünlerinin geçen aydan devamı olan gelenekler.
Gecelik gönderme: Kıza kına yakılırken kız evinden erkek evine “gecelik” adı verilen eşyalar yollanır. Bu eşyalar gömlek, fanila, çorap, mendil, traş takımı, kolonya, sabun vb giyim ve
tuvalet eşyalarıdır. Bu eşyalar renkli, ipek bir bohçaya konur ve en az 15 kişilik bir grupla erkek evine gelirler. Erkek evine gecelik getirenleri evde bulunan herkesin karşılaması gerekir.
Gecelikçiler büyük iltifat görür. Bohçayı kızın kardeşi veya amcası erkek tarafına verir, erkek tarafında bahşiş alır. Erkek evinde bir zaman oturduktan sonra gecelikçiler güneş doğmadan geri dönerler ve erkek evinden aldıkları bahşişi damada geri verirler.
Erkek evinde düğün: Erkek evinde çalgıcı olarak davulcu ve zurnacı vardır. Gelen misafirler bunlar tarafından karşılanır. Çalgıcılar gelen misafirlere ‘Pata’ çeker. Gelen en yaşlı misafir
çalgıcılara bahşiş verir. Biraz sohbetten sonra yer sofrası kurulur. Yerdeki döşeklerin üstüne 12 kişi oturur. 12 kişide aynı kaptan yemek yer. Yemek adedi ne kadar fazla ise, misafirler
nazarında düğün o kadar iyidir. En az 15 yemek hazırlanır. Bunlardan başlıcaları:
Gendime çorbası (Arpadan yapılır), kızartılmış bütün horoz, yufka böreği, turşu (genellikle
fasulye turşusu), yahni, yoğurtlu ve sarımsaklı mısır incesinden sarma, helva, patates yemeği, kara lahana, pilav veya makarna, ayran. Yemek yendikten sonra sıra gelini alıp erkek evine götürmeye gelmiştir.
Gelin alçı (alıcı): Erkek evinden kız evine geline almak için gelenlere verilen addır. Bu sırada kıza evinde perçem, zülüf kesilir. Kırmızı ipekliden gelinliği giydirilir.
Erkek evinden erkekler ve en az 7 kadın kızı almaya giderler. Kadınlar atlarla, erkekler ise atlar veya yaya olarak giderler. Kız evine yaklaşınca, gelin evin o tarafa bakan bir penceresi önüne getirilir. Gelin gelenleri sayar. Gelenler ne kadar kalabalık olurlarsa o kadar iyidir. Attan inenlerin içinde evlenmemiş bir kız kapıyı çalar. Kız kapıyı açtırmak için bahşiş verir. Açılan kapıdan önce kız sağ ayağını atarak girer. Sonra beraberinde gelenler içeri girerler, ve gelinin bulunduğu odaya buyur edilirler. Gelenler yemek verilir. Kadınlar ayrı bir odada def çalıp eğlenirler. Gelini odaya yine kızlar getirir. Odaya girerken, gelin alçıların getirip yere serdikleri ‘Ayakeni’ denilen basmaya basarak yürür. Kızlar, arkasından bu asmayı toplar ve onların olur. Gelin, gelen misafirlerin sıra-dan ellerini öper. Sonra ortaya oturtulur, başı açılır. Yine misafirlerin getirdiği ‘Beyaz’ ile başını bağlarlar. Bağlayanlara gelin alçılar bahşiş verir. Gelinin erkek kardeşi veya yakın akrabalarından bir çocuk gelinin beline ‘Belbağı’ bağlar. Ona da ‘bel parası’ bahşişi verirler. Kırmızı, pembe veya beyaz duvağı gelinin başına örtülmeden evvel üç kız arkadaşının başına koyup çıkarılır. Bu, o kızların da bir an evvel evlenmeleri içindir.
Evin avlusunda erkekler arası oyunlar oynanır, güreş tutulur. Erkek tarafı bir top basmayı yüksek bir ağaçtan aşağı sarkıtır. Buna karşılık kız tarafıda basma sarkıtır. Kız evinin basması daha uzun ise erkek evi protesto edilir. Buna ‘pehlivan askısı’ denir. Her iki taraftan güreşecek olanlar ayrı ayrı yerlerde hazırlanır ve hakemler eşliğinde güreşler başlar. Yenen taraf ‘pehlivan askısını’ alır, aralarında taksim edip boyunlarına bağlarlar.
Sıra gelini alıp götürmeye gelmiştir. Çeyizler atlara yüklenirken, davul-zurna ‘Ağlama havası’ çalar. Kız evine ilk giren alçı kız, sağ ayağını atarak dışarı çıkar. Arkasında gelinle beraber iki kız ve bir ‘Yengeliç’ çıkar. Yengeliç genellikle dul bir kadındır ve kızı gelinliğe hazırlar. Gelinin atının boynuna peşkir bağlanır. At aygırdır (erkek at). Gelin, Yengeliç ve iki kızın yardımı ile ata bindirilir. Bu arada gelinin başına kaynanası veya görümcesi para serper. Gelin atının başını ya kızın erkek kardeşi veya amcası çeker. Davul-zurna ‘Yol havası’ çalar. Yolda gençler at yarışı yaparak binici-lik hünerlerini gösterirler. Çocuklar yollara üzerine bayrak asılı ip çekerek bahşiş alırlar.
Gelin erkek evine vardığında kaynanası ve kayinpederinden at, inek, koyun ..vb gibi bahşiş alır. Kızların yardımı ile attan indirilir., kesilen kurbanın kanına basarak eve girer. İlk iş olarak ellerini evin un çuvalına sokar. Bir tas su içinde ellerini yıkar ve su evin her tarafına serpilir. Böylece geli-nin eve bereket getireceğine inanılır. Sonra gelin bir odaya alınır ve eğlentiler yapılır. Çeyiz sandıklarının anahtarları Yengeliçtedir O sandıkları açar ve çeyizleri etrafa yayar.
Bu konuda referans olarak Boğaziçi Üniversitesi’nin “Folklora doğru” dergileri alınmıştır
